Το καλό ελαιόλαδο με τρία απλά βήματα...

Αναγνώρισε το καλό ελαιόλαδο σε τρία απλά βήματα...

Όπως το.... παλιό καλό κρασί! Η επιλογή του 

ελαιόλαδου είναι ολόκληρη επιστήμη και εσύ

 μαθαίνεις από πρώτο χέρι τα μυστικά του.

 Άλλωστε μην ξεχνάς πως από λάδι σε λάδι θα

 ανακαλύψεις μεγάλες διαφορές τόσο στη γεύση, 

όσο και στο άρωμα.

Οι ειδικοί του ΑΛΤΙΣ σου εξηγούν πως μπορείς 

να διαλέξεις ανάμεσα σε ένα ελαιόλαδο με πλούσια

 γεύση και άρωμα ή ένα απαλό ελαιόλαδο με γλυκιά

 επίγευση...

Τα μυστικά της γευσιγνωσίας Τα στάδια της αναγνώρισης ενός ελαιολάδου είναι απλά και εύκολα. 

Σε τρίαβήματα θα μπορέσεις να γνωρίσεις τα μυστικά της γευσιγνωσίας του ελαιολάδου με 
 βοήθεια του Άλτις:

Βήμα 1ο: Βάζουμε λίγη ποσότητα ελαιολάδου σε ένα ποτήρι κρασιού και το κουνάμε, ώστε να 

“λαδωθούν” τα τοιχώματά του.

Βήμα 2ο: Το λόγο έχει πρώτα η μύτη μας. Μυρίζουμε παίρνοντας μια βαθιά αναπνοή. Έτσι, 

ανακαλύπτουμε τα αρώματα του καρπού της ελιάς, που μπορεί να μας θυμίσουν από χαμομήλι, 

μέχρι ματζουράνα. Όχι, δεν πρόκειται για πρόσθετα αρώματα βοτάνων. Είναι τα αρώματα της φύσης 

που κλείνονται στο χυμό της ελιάς, όπως συμβαίνει και με το κρασί.

Βήμα 3ο: Βάζουμε μία μικρή ποσότητα (1 κουταλάκι του γλυκού) στο στόμα μας και το κρατάμε

 λίγη ώρα στο μπροστινό και μετά στο πίσω μέρος της γλώσσας. Το αφήνουμε να φτάσει σε όλα

 τα σημεία της γλώσσας και στη βάση του ουρανίσκου. Οι αρετές του καλού ελαιολάδου, όπως το

 «πικρό», το «πικάντικο», το «φρουτώδες», θα ξυπνήσουν τις αισθήσεις μας.

Αναγνώρισε τα καλά στοιχεία του λαδιού Αυτό που έχει σημασία είναι να μπορείς με τον καιρό να

 αναγνωρίσεις τα θετικά του ελαιολάδου και να αποφεύγεις τα αρνητικά του χαρακτηριστικά.

Πόσες γεύσεις και αρώματα χωράει ένας καρπός ελιάς; «Ένας καλός γευσιγνώστης ξέρει», μας λέει 

η Λόλα Καππάτου ειδικός της ΑΛΤΙΣ.

OI ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΣ ΟΣΜΕΣ Αμύγδαλο: Η γεύση αυτή μπορεί να έχει δύο διαφορετικούς τύπους.

 Ένας είναι η τυπική γεύση του νωπού αμύγδαλου, ο άλλος είναι εκείνη του ξηρού και υγιούς 

αμύγδαλου που «μας πιάνει» στο λαιμό. Στο τέλος αφήνει μία εντελώς ξεχωριστή γεύση που 

γίνεται αντιληπτή στον ουρανίσκο.

Γλυκιά: Ευχάριστη γεύση του ελαίου, όχι σαφώς σακχαρώδης, στην οποία δεν κυριαρχούν τα

 χαρακτηριστικά του πικρού, του στυφού ή της δριμύτητας στη γεύση.

Μήλο: Η γεύση του ελαιολάδου που θυμίζει το φρούτο.

Πικάντικη: Είναι η αίσθηση της μικρής ενόχλησης στο λαιμό, το πιπεράτο που προέρχεται από λάδια παραγόμενα στην αρχή της ελαιοκομικής περιόδου κυρίως από ανώριμες ελιές. Η αίσθηση αυτή 

προκαλείται από τη δράση φαινολικών ουσιών πάνω στην άκρη του τρίδυμου νεύρου και εξαλείφεται

 λίγα δευτερόλεπτα μετά τη δοκιμή. Η ένταση του πικάντικου μειώνεται κατά τη διάρκεια της 

ωρίμανσης του ελαιολάδου.

Tip: Δεν πρέπει να συγχέουμε αυτή την αίσθηση του «πιασίματος» με εκείνη του ταγγού, όπου εκεί η 

αίσθηση είναι πολύ ενοχλητική και διατηρείται για πολύ περισσότερο χρόνο.

Πικρή: Χαρακτηριστική γεύση του ελαίου που λαμβάνεται από πράσινες ελιές ή από ελιές που 

ακόμα είναι άγουρες.

Πράσινα φύλλα (πικρό): Γεύση του ελαίου που λαμβάνεται από πολύ πράσινες ελίες που αλέστηκαν αναμεμειγμένες με φύλλα και κλαδιά.

Φρουτώδης: Γεύση που θυμίζει ταυτόχρονα το άρωμα και τη γεύση του νωπού φρούτου που βρίσκεται 

σε άριστη κατάσταση και το οποίο έχει συλλεγεί στην άριστη φάση της ωριμότητάς του. 

Το φρουτώδες γίνεται αντιληπτό είτε απευθείας από τη μύτη, είτε από το πίσω μέρος αυτής και 

εξαρτάται από την ποικιλία της ελιάς. Η ιδιότητα αυτή είναι η πλέον σημαντική στην οργανοληπτική

 αξιολόγηση διότι, εάν δεν γίνει αντιληπτή, το δοκιμαζόμενο ελαιόλαδο δεν θα ταξινομηθεί ως 

εξαιρετικό ή παρθένο.

ΟΙ ΔΥΣΑΡΕΣΤΕΣ ΟΣΜΕΣ Καλό είναι όμως να ξέρεις και τις δυσάρεστες γεύσεις του κακού 

ελαιόλαδου:

Αγγούρι: Γεύση ελαίου που δημιουργείται μετά από εξαιρετικά παρατεταμένης διάρκειας συσκευασία

 σε ερμητικά κλειστούς χώρους,

Άλμη: Γεύση του ελαίου που λαμβάνεται από ελιές διατηρημένες σε αλατούχα διαλύματα.

Ατροχάδο: Χαρακτηριστική οσμή-γεύση ελαίου που έχει ληφθεί από ελιές αποθηκευμένες σε σωρούς

 και που έχουν υποστεί ένα προχωρημένο στάδιο αναερόβιας ζύμωσης.

Κρασώδες-ξυδάτο: Χαρακτηριστική οσμή-γεύση ελαιολάδου που μας θυμίζει κρασί ή ξύδι.

Λάσπες: Χαρακτηριστική γεύση του ελαίου που λαμβάνεται από λάσπες που μεταγγίζονται σε 

ληκύθους ελαίου και σε υπόγειες αποθήκες.

Μεταλλική: Γεύση που θυμίζει μέταλλα. Είναι χαρακτηριστική του ελαίου που έχει μείνει για μεγάλο 

χρονικό διάστημα σε επαφή με τρόφιμα ή μεταλλικές επιφάνειες, υπό ακατάλληλες συνθήκες.

Μουχλιασμένο-νοτισμένο: Χαρακτηριστική οσμή-γεύση ελαίου που έχει ληφθεί από ελιές που έχουν προσβληθεί από μύκητες και ζυμομύκητες.

Μούργα: Χαρακτηριστική οσμή-γεύση ελαιολάδου που έχει έλθει σε επαφή με το κατακάθι που

 καθιζάνει στις δεξαμενές φύλαξής του. Για το λόγο αυτό συνίσταται η μετάγγιση του ελαιολάδου 

ύστερα από ένα εύλογο χρονικό διάστημα σε άλλο δοχείο φύλαξης, χωρίς όμως «να πάρει αέρα».

Παλιό ή ταγγισμένο: Χαρακτηριστική γεύση του ελαίου όταν παραμένει πολύ καιρό στα δοχεία 

αποθήκευσης.

Τάγγισμα: Γεύση χαρακτηριστική και κοινή σε όλα τα έλαια και λίπη που έχουν υποστεί διαδικασία αυτοξείδωσης.

Χώμα: Χαρακτηριστική γεύση ελαίου που λαμβάνεται από ελιές που έχουν συλλεχθεί με χώμα

 ή λάσπες και οι οποίες έχουν πλυθεί.


 tlife.gr

read more " Το καλό ελαιόλαδο με τρία απλά βήματα... "

Καταπολέμηση του δάκου με δολωματικό ψεκασμό

ΕΛΙΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΔΑΚΟΥ  

Ο δολωματικός ψεκασμός ξεκινά όταν η ελιά αποκτήσει μέγεθος που ο δάκος μπορεί να εναποθέσει αυγό και όταν αρχίζει η σκλήρυνση του πυρήνα της ελιάς.

Στον δολωματικό ψεκασμό ψεκάζουμε 1 στα 2 δένδρα και συγκεκριμένα στον κορμό του δένδρου ή σε ένα κλαδί που δεν φέρει καρπό. Επιπλέον, εφαρμογή γίνεται στην ακαλλιέργητη έκταση του χωραφιού (παραβόλα) και κοντά σε περιοχές που ο δάκος μπορεί να εντοπίσει τροφή από άλλα καρποφόρα δένδρα (συκιές, αχλαδιές).

Ο ψεκασμός ξεκινά με την Ανατολή του Ήλιου και σταματά, όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 28ο C. Η διεξαγωγή του ψεκασμού επίσης διακόπτεται σε περίπτωση ανέμου και βροχής. Απαγορεύεται ψεκασμός το απόγευμα.
Η παρασκευή του ψεκαστικού υγρού είναι πολύ σημαντική. Έτσι, γεμίζουμε την ψεκαστήρα μέχρι την μέση με νερό, προσθέτουμε πρώτα ένα από τα παρακάτω ελκυστικά εντόμων και στη συνέχεια ένα από τα παρακάτω εντομοκτόνα.



Τροφικά Ελκυστικά: 

Entomela 50SL (Εντομέλα) ή Dacus Bait 100SL(Ντάκους Μπάιτ). Δόση 200 κ.εκ. στα 10 λίτρα νερό, Όγκος ψεκαστικού υγρού: 3 λίτρα /στρ, Αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο: 1-6.



Εντομοκτόνα:

•Ντιμεθοάτ 40% (Διάφορα σκευάσματα), Δολωματικός ψεκασμός μικρού όγκου (LV). 7,5 κυβ. εκ. σε 1 λίτρο νερό, Όγκος ψεκαστικού υγρού: 3 λίτρα /στρ, Ημέρες αναμονής πριν από συγκομιδή 14.•Αlpha cypermethrin 10% (Fastac 10 SC), 30 κυβ. εκ. ανά 10 λίτρα νερό, Όγκος ψεκαστικού υγρού: 0,3 λίτρα/δένδρο, Αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο: 1-2, Τελευταία εφαρμογή έως τέλος Ιουλίου•Lambda cyhalothrin 10% (Karate Zeon tech. 10 CS), 12,5 κυβ. εκ. ανά 10 λίτρα νερό, Όγκος ψεκαστικού υγρού: 0,3 λίτρα /δένδρο σε 10 δένδρα /στρέμμα, Ημέρες αναμονής πριν από συγκομιδή: 90•Beta-cylfuthrin (Bulldock SC), 35 κυβ. εκ. ανά 10 λίτρα ψεκαστικού υγρού, Όγκος ψεκαστικού υγρού: 0,3 λίτρα /δένδρο σε 10 δένδρα /στρέμμα, Μέγιστη δόση σκευάσματος ανά στρέμμα: 10,5 κυβ. εκ. Ημέρες αναμονής πριν από συγκομιδή: 14.•Spinosad 0,024% (Success 0.024 CB) 330 κυβ. εκ. ανά 10 λίτρα νερό, Όγκος ψεκαστικού υγρού: 3 λίτρα /στρ, Αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο: 1-5, Ημέρες αναμονής πριν από συγκομιδή 7.
Επιπλέον όλοι οι παραγωγοί που έχουν ενταχθεί στο Σύστημα της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης να τοποθετήσουν στους ελαιώνες δακοπαγίδες τύπου ΜΑΚΦΕΙΛ για την παρακολούθηση του πληθυσμού του δάκου. Οι δακοπαγίδες να τοποθετηθούν με κατεύθυνση ανατολικά των δέντρων. Προτείνεται τοποθέτηση κοντά σε καρποφόρα δέντρα (συκιά, αχλαδιά).

Για την παρασκευή του διαλύματος χρησιμοποιούμε λίπασμα θειικής αμμωνίας (21-0-0) σε περιεκτικότητα 2% και όχι περισσότερο. (Μία κουταλιά του γλυκού στο 1 λίτρο νερού που χωράει περίπου στην παγίδα ή 20 γραμμάρια στα 1 λίτρο νερό).

Η παρακολούθηση του πληθυσμού και αλλαγή του διαλύματος θα γίνεται κάθε 5 ημέρες και συγκεκριμένα για να υπάρχει συλλογική εκτίμηση των αποτελεσμάτων κάθε 1-6-11-16-21-26 ημερομηνία κάθε μηνός.

•Σε αγροτεμάχια βρώσιμων ελιών εφαρμόζουμε δολωματικό ψεκασμό όταν παρατηρηθεί σε κάθε παγίδα πληθυσμός 5 δάκων σε διάστημα 5 ημερών.
•Σε αγροτεμάχια λαδοελιών εφαρμόζουμε δολωματικό ψεκασμό όταν παρατηρηθεί σε κάθε παγίδα πληθυσμός 15 δάκων σε διάστημα 5 ημερών.

read more " Καταπολέμηση του δάκου με δολωματικό ψεκασμό "

Η παγκοσμιοποίηση του ελαιολάδου

Η παγκοσμιοποίηση του ελαιολάδου

Ρεαλιστικά και αισιόδοξα μπορούν να χαρακτηριστούν τα στοιχεία που παρουσιάζει η νεώτερη έκθεση της Rabobank1  για την παγκόσμια αγορά ελαιολάδου.

Ταξινόμηση των αγορών και προοπτικές τους

Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει τις παραδοσιακές αγορές της Βορείου Μεσογείου, δηλαδή την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα. Χώρες που έχουν την υψηλότερη κατά κεφαλήν κατανάλωση παγκοσμίως, όμως το μερίδιό τους στην παγκόσμια κατανάλωση συνεχώς μειώνεται καθώς νέες χώρες ανακαλύπτουν το ελαιόλαδο. Έτσι πριν 20 χρόνια αυτές οι 3 χώρες αντιπροσώπευαν τα 2/3 της παγκόσμιας κατανάλωσης ενώ σήμερα έχουν συρρικνωθεί στο 46% του όγκου και –πολύ εντυπωσιακό- μόνο στο 30% της αξίας της παγκόσμιας κατανάλωσης.

Για την επόμενη 5ετία οι προβλέψεις δίνουν μείωση της κατανάλωσης στην Ελλάδα με μέσο ετήσιο ρυθμό 0,4%, ενώ σε Ιταλία και Ισπανία αναμένεται πολύ χαμηλή αύξηση.
Οι χώρες της Βόρειας Αφρικής (Τυνησία, Μαρόκο) και της Μέσης Ανατολής (Τουρκία, Συρία) έχουν κατανάλωση 3 kg κατά κεφαλήν και αντιστοιχούν στο 19% της παγκόσμιας κατανάλωσης σε όγκο αλλά μόνο 14% σε αξία.

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τις ανεπτυγμένες αγορές με χαρακτηριστικούς εκπροσώπους τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Σήμερα αντιπροσωπεύουν το 41% της παγκόσμιας κατανάλωσης με 0,9 kgr κατά κεφαλήν. Η μέση ετήσια αύξηση ακολουθεί ένα ρυθμό 4% που αναμένεται να συνεχιστεί και τα επόμενα 5 χρόνια. Η υγιεινή διατροφή και η μεσογειακή κουζίνα αποτελούν τους «δρόμους» ανάπτυξης αυτών των αγορών.

Τέλος, η Τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει τις αναδυόμενες (αναπτυσσόμενες) αγορές όπως είναι η Κίνα, η Βραζιλία κ.λπ. με μόνο 0,06 kgr κατά κεφαλήν και οι οποίες έχουν μερίδιο μόνο 7% στον όγκο αλλά 16% στην αξία της παγκόσμιας κατανάλωσης. Οι εκτιμήσεις της Rabobank είναι ότι οι αγορές των χωρών αυτών θα συνεχίσουν την επόμενη 5ετία να αυξάνονται με διψήφιο ποσοστό ετησίως. Επισημαίνονται ωστόσο οι μεγάλες διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά των χωρών αυτών.

Ταξινόμηση των προϊόντων

Ανάλογα με το προφίλ των εταιρειών και των προϊόντων τους μπορεί να γίνει μια ταξινόμηση σε τρεις κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει τις παγκόσμιες επωνυμίες των μεγάλων εταιρειών μαζικής παραγωγής όπως η Deoleo (Bertolli), Salov (Berio), Borges κ.α.
Η δεύτερη περιλαμβάνει τις λευκές ετικέτες χαμηλού κόστους με εφοδιαστές την Sovena, την Hojiblanca κ.α.

Τέλος, στην τρίτη κατηγορία ανήκουν οι μικρές εξειδικευμένες αγορές (niche markets) όπου διακρίνονται κυρίως οι ιταλοί παραγωγοί.

Η δύναμη των επώνυμων εταιρειών

Οι επωνυμίες (brands) αποτελούν σημείο κλειδί απαραίτητο για τη λιανική και τους καταναλωτές. Ορισμένες έχουν μια παγκόσμια παρουσία (Bertolli, Berio) και άλλες είναι ισχυρές μόνο σε ορισμένες χώρες (π.χ. Borges στη Ρωσία).

Οι ισχυρές επωνυμίες που υποστηρίζονται από έντονη διαφήμιση μπορούν να αντέξουν απέναντι στον ανταγωνισμό ακόμη και των ελαιολάδων λευκής ετικέτας). Αντίθετα, οι άλλες επωνυμίες που δεν διαθέτουν ούτε τη διαφήμιση, ούτε τις καινοτομίες δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν, ιδίως στις ανεπτυγμένες αγορές όπου το ελαιόλαδο φθάνει μέσω αλυσίδων όπου οι λευκές ετικέτες είναι πολύ ισχυρές.

Στις αναδυόμενες αγορές υπάρχουν μεγάλες διαφορές και ως προς τα δίκτυα διανομής. Στην Βραζιλία και στην Ρωσία τα επώνυμα ελαιόλαδα κατέχουν το 90% των λιανικών πωλήσεων. Αντίθετα η αγορά των Ινδιών είναι κατακερματισμένη.

Επίσης κατακερματισμένη είναι και η αγορά της Κίνας. Γι αυτό και η διανομή αποτελεί το κλειδί της επιτυχίας. Στις μεγάλες πόλεις (Πεκίνο, Σαγκάη) υπάρχουν ορισμένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ ωστόσο γενικά οι καταναλωτές δεν είναι προσδεδεμένοι σε συγκεκριμένα brands.

Αρκετές κινεζικές εταιρείες κρατικής ιδιοκτησίας αυξάνουν τις εισαγωγές χύμα ελαιολάδου από τις Μεσογειακές χώρες ώστε να δημιουργήσουν δικά τους μίγματα τα οποία προωθούν με δικές τους επωνυμίες στα τοπικά δίκτυα πωλήσεων.

Οι εξειδικευμένες αγορές

Οι niche markets καλύπτουν εξειδικευμένα προϊόντα όπως π.χ. με προδιαγραφές ποιότητας των έξτρα παρθένων, των ΠΟΠ/ΠΓΕ, των αρωματισμένων κ.α. Αυτά τα προϊόντα καταγράφουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης στις παραδοσιακές και στις ανεπτυγμένες αγορές. Αντίθετα η παρουσία τους στις αναδυόμενες αγορές είναι περιορισμένη.
Γενικώς, η δυναμική αυτών των προϊόντων θα αναπτύσσεται παράλληλα με το βαθμό καλής ενημέρωσης των καταναλωτών.


----------------------
1 Η Rabobank είναι κάτι περισσότερο από μια ολλανδική συνεταιριστική τράπεζα. Έχει εξελιχθεί σε ένα διεθνές χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, προσανατολισμένο πάντοτε στα τρόφιμα και στη γεωργία, με καθαρά κέρδη 1,9 δις ευρώ.

from: olivenews.gr

read more " Η παγκοσμιοποίηση του ελαιολάδου "

το χρονολόγιο του ελαιοκαλλιεργητή

το χρονολόγιο του ελαιοκαλλιεργητή

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ:
Το μάζεμα  συνεχίζεται, κλάδεμα  ,κάψιμο κλαδιών, λίπανση

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ:
 Σε ορισμένες όψιμες  περιοχές με όψιμες ποικιλίες το μάζεμα συνεχίζεται  κλάδεμα , κάψιμο κλαδιών λίπανση . Ξεκινούν νέες φυτεύσεις




ΜΑΡΤΙΟΣ:
Συνεχίζουμε το κλάδεμα,
κάψιμο κλαδιών και τη λίπανση.  καταστροφή ζιζανίων λιπανση . Ραντίζουμε με χαλκό.




ΑΠΡΙΛΙΟΣ:
Καθαρίζουμε ,οργώνουμε, καταστρέφουμε τα χόρτα, εδώ καλό είναι προληπτικό ράντισμα για το μπουμπούκι και το καινούργιο βλαστάρι Κέντρωμα, μπόλιασμα

ΜΑΙΟΣ:
 πότισμα εάν χρειάζεται, ράντισμα μερικές μέρες πριν την ανθοφορία, το οποίο ράντισμα θα προστατεύσει και από το βαμβακούλι για καλύτερη γονιμοποίηση.



ΙΟΥΝΙΟΣ:
Καταπολεμούμε  πυρηνοτρήτη, λεκάνιο, ρυγχίτη όταν ο καρπός είναι σαν σφαιρίδιο,
Ποτίζουνε τα ελαιόδενδρα



ΙΟΥΛΙΟΣ:
Ποτίζουμε . Ραντίζουμε για πυρηνοτρίτη.



ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ:
Ποτίζουμε, ραντίζουμε για δάκο. Εδώ μπορούμε να κάνουμε καρποκάθαρο (για καλύτερο καρπό και αερισμό των δέντρων)




ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ:

Ποτίζουμε, ραντίζουμε για δάκο. Καθαρίζουμε τα δένδρα από τις παραφυάδες (σκατζαγρόλια)και τα λαίμαργα, γενικά καθαρίζουμε το χώρο κάτω από τα δέντρα




ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ:
Στις νότιες περιοχές μετα τις 1-15 αρχίσει το μάζεμα.



ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ:

Το μήνα αυτό ξεκινούν οι περισσότεροι παραγωγοί το μάζεμα της ελιάς.




ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ:

Το μάζεμα τις ελιάς συνεχίζεται ,λίπανση

read more " το χρονολόγιο του ελαιοκαλλιεργητή "

Η ελαιοκομία τα παλιά χρόνια στην Ελλάδα

Η ελαιοκομία τα παλιά χρόνια στην Ελλάδα

Από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα τις ελιές τις φύτευαν σε μεγάλη σχετικά απόσταση, ώστε τα ίδια κτήματα να χρησιμοποιούνται συγχρόνως και για διάφορες άλλες καλλιέργειες, κυρίως δημητριακών. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι, επί τουρκοκρατίας ακόμα, στα εφορότερα κτήματα του κάμπου οι γεωργοί καλλιεργούσαν μορεόδενδρα (συκαμινιές), εύκολα εξηγείται ο μικρός αριθμός ελαιοδέντρων καθώς και η περιορισμένη παραγωγή λαδιού.

Τις ελιές συνήθως τις φύτευαν το φθινόπωρο ή νωρίς την άνοιξη. Εντόπιζαν λοχερές αγριελιές, τις “ξηλάκουναν” και τις μεταφύτευαν σε καλλιεργημένα χωράφια με τέτοιο τρόπο ώστε και σ’ αυτά να έχουν τον ίδιο προσανατολισμό. Τον επόμενο χρόνο τις μπόλιαζαν με φλούδα βλαστού ήμερης ελιάς που επέλεγαν οι έμπειροι ελαιοκαλλιεργητές.

          Τις ελιές σπάνια τις κλάδευαν και τις όργωναν και τους ελαιώνες τους καλλιεργούσαν μόνον όταν ήθελαν να σπείρουν δημητριακά, βαμβάκια, σουσάμια κλπ. Έτσι οι ελιές γίνονταν θεόρατες μεν, αλλά με ελάχιστη καρποφορία. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι ένας τιναχτής δύσκολα τελείωνε σε μια μέρα περισσότερες από δύο ελιές.

          Το μάζεμα του ελαιοκάρπου αποτελούσε πραγματικό πανηγύρι, καθώς στους ελαιώνες πήγαιναν όλα τα μέλη των οικογενειών, με τα ζώα, τα σαΐσματα, τις βέργες κι όλα τα χρειαζούμενα, γιατί τις περισσότερες φορές διανυκτέρευαν στις καλύβες της περιοχής.

Στην αρχή μάζευαν το “χαμολόι” και στη συνέχεια τίναζαν (με ράβδισμα) τις ελιές, με μακριές βέργες, διαδικασία που δεν απέχει πολύ από τον σημερινό τρόπο συλλογής της ελιάς. Συγχρόνως διάλεγαν ελιές καλής ποιότητος “προς βρώσιν”, οι οποίες αποτελούσαν το φτωχικό μεν αλλά απαραίτητο μέρος της διατροφής κάθε αγροτικής οικογένειας.

          Τις ελιές στη συνέχεια τις μετέφεραν στα λιοτρίβια του χωριού για την ενδιαφέρουσα όσο και κοπιαστική διαδικασία παραγωγής του ελαιολάδου.

          Η διαδικασία παραγωγής ελαιολάδου στο παραδοσιακό λιοτρίβι γινόταν συνήθως τη νύχτα και ήταν απλή όσο και επίπονη για τους συμμετέχοντες. Τις ελιές τις έριχναν στο λιοτρίβι -κυκλική γρανιτένια επιφάνεια διαμέτρου δύο περίπου μέτρων- όπου τις πολτοποιούσαν βαρείς, γρανιτένιοι επίσης, περιστρεφόμενοι μύλοι, κατασκευασμένοι από ειδικούς μαστόρους. Τους μύλους αυτούς περιέστρεφαν με τη βοήθεια της “μανέλας” ζώα (ζωοκίνητοι) ή και οι ίδιοι οι παραγωγοί (χειροκίνητοι). Το “ζυμάρι” στη συνέχεια το έβαζαν σ’ ένα μακρόστενο καννάβινο τσουβάλι το οποίο ήταν μόνιμα πάνω στη “λαδουκόπανα” -κατασκευασμένη με ξύλο πλατανιάς, φαρδιά στο ένα μέρος ενώ στο άλλο στένευε και κατέληγε σε άνοιγμα πέντε εκατοστών- τοποθετημένη κατηφορικά ώστε ο “λιόσμος” να τρέχει από το μικρό αυτό άνοιγμα της “λαδουκόπανας” και να συγκεντρώνεται σε κάποιο καδί ή καζάνι.

 Το καννάβινο τσουβάλι το πατούσαν με γυμνά πόδια για αρκετή ώρα, ενώ συγχρόνως έριχναν ζεματιστό νερό, διαδικασία πολύ επώδυνη για τον εργάτη που έκανε αυτή τη δουλειά. Με το ζεματιστό νερό πάντως, μπορεί να έβγαινε περισσότερο λάδι, συγχρόνως όμως αποκτούσε υψηλή οξύτητα, με την απώλεια δια της θερμότητας οξέων του λαδιού. Τον “λιόσμο” στη συνέχεια οι παραγωγοί τον μετάγγιζαν σε δικά τους καδιά, τον άφηναν μέχρι να καθαρίσει το λάδι από το νερό και με μια “κάρτα” έβαζαν το λάδι σε δοχεία που τα μετέφεραν με τα ζώα τους στο σπίτι. Το λάδι οι παραγωγοί το έβαζαν σε πιθάρια και οι περισσότερες οικογένειες κάλυπταν συνήθως τις δικές τους μόνο ετήσιες ανάγκες.

http://users.sch.gr/

Οι αρχαίοι Έλληνες γνώστες της ελαιοκομικής τέχνης

Από τα κείμενα που άφησαν οι αρχαίοι συγγραφείς, Έλληνες και Ρωμαίοι, συμπεραίνουμε ότι η γνώση της ελαιοκομίας ήταν ευρύτατη κατά την αρχαιότητα, τόσο δε στην Ελλάδα όσο και στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το δέντρο της ελιάς γνώρισε εξαιρετική άνθιση.

Για την καλλιέργεια της ελαίας, ο Θεόφραστος γράφει πως η εξάπλωση του δέντρου γινόταν με πολλούς τρόπους, αλλά όχι με μπήξιμο ενός κλαδιού στη γη, όπως γίνεται με τη συκιά και τη ροδιά. Αντίθετα, χώνοντας τα κουκούτσια της ελιάς στη γη θα φυτρώσουν απλώς αγριελιές. Όταν μάλιστα επισκέφτηκε τον Τάραντα της Ιταλίας, βλέποντας τους εκεί ελαιώνες, έγραψε ότι ο αέρας της θάλασσας και η ομίχλη καταστρέφουν την ανθοφορία. Έτσι υπάρχουν θαυμάσια δέντρα που δεν δίνουν καθόλου καρπό. Ο Θεόφραστος, έχοντας άποψη για το κλάδεμα της ελιάς, έγραψε ότι τα δέντρα πρέπει να διατηρούνται κοντά και μάλιστα όσο λιγότερα κλαδιά έχουν, τόσο καλύτερα θα αναπτυχθούν και θα δώσουν περισσότερο καρπό. Συμπληρώνει δε ότι η αγριελιά δεν γίνεται ποτέ ήμερη. Ωστόσο, λέει, μερικοί ισχυρίζονται πως αν μεταφυτευτεί, αφού της κόψουν το φύλλωμα, τότε ξαναφυτρώνει και δίνει ελιές.

Ο Σόλων, στους σχετικούς με την ελιά νόμους του, καθόριζε την απόσταση φύτευσης σε τουλάχιστον εννέα πόδια η μια από την άλλη.

Εξάλλου, συχνή κατά την αρχαιότητα, ήταν η φύτευση συκιάς πλάι σε ελαιόδεντρο, επικρατούσε δε η αντίληψη ότι αν φυτευθεί κλαδί ελιάς μέσα στον κορμό μιας συκιάς, θα αναπτυχθεί. Κατά τον Πλίνιο, στο μέσο της αγοράς στην αρχαία Ρώμη μια ελιά και μια συκιά αναπτύχθηκαν.

Ο Βιργίλιος ισχυρίζεται ότι η ελιά είναι η λιγότερο δαπανηρή καλλιέργεια και «μόλις το δέντρο ενωθεί με τη γη αντέχει όλες τις κακουχίες».

Το μάζεμα της ελιάς κατά την αρχαιότητα γινόταν κυρίως με τον ραβδισμό, παρότι οι αρχαίοι συγγραφείς καταδίκαζαν τη μέθοδο αυτή. Ο Πλίνιος επανειλημμένα συνιστά: «μην κουνάτε και μη ραβδίζετε τα δέντρα σας. Το μάζεμα με το χέρι εξασφαλίζει κάθε χρόνο μεγάλη καρποφορία.

Οι ελαιοκομικές γνώσεις των αρχαίων, εξαιρετικά προωθημένες για την εποχή τους, συχνά συνεπικουρούνταν και από την αστρονομία, η οποία και προέβλεπε για την καλή ή φτωχή σοδειά. Ο Θαλής ο Μιλήσιος, για παράδειγμα, είχε προβλέψει, από τις αστρονομικές παρατηρήσεις του, μια εξαιρετική σοδειά για το 596 π. Χ. Εγκατέστησε τότε στη Χίο και στη Μήλο πολλά νέα πιεστήρια, κάνοντας έτσι μέσα σ’ ένα χρόνο πλούσιους τους κατοίκους του νησιού. Αλλά και ο Δημόκριτος είχε ασχοληθεί με τη σχέση της καλής σοδειάς και της θέσης των άστρων.

Τέλος, σχετικά με τις ασθένειες που πλήττουν το δέντρο της ελιάς, ο Φλωρεντίνος, αναφερόμενος σ’ αυτές και τη θεραπεία τους, έγραφε: «… πρέπει λοιπόν, αν βρούμε, ότι οι ρίζες του δέντρου ξεραίνονται και είναι άρρωστες, να ξέρουμε ότι αιτία είναι τα σκουλήκια, τα οποία βρίσκονται βαθιά στις ρίζες. Μπορούμε να τα εξαφανίσουμε με πολλούς τρόπους αλλά ο καλύτερος είναι να φυτέψουμε κοντά στις ρίζες της ελιάς σκυλοκρόμμυδες».

Ποικιλίες ελαιόδεντρων

Κατά τον Ιπποκράτη, το Θεόφραστο, τον Αριστοτέλη, τον Έρμιππο, τον Αριστοφάνη, τον Παυσανία, τον Πλίνιο και τον Όμηρο αναφέρονται συνολικά 16 διαφορετικές ποικιλίες σε όλη την Ελλάδα, που ανάλογα τον προορισμό τους, το σχήμα του καρπού τους αλλά και τον τρόπο παρασκευής τους κατατάσσονται ως εξής:

-Καλλιστέφανος: Αναφέρεται από τον Αριστοτέλη και πρόκειται για την αγριελιά που φυόταν στην Ολυμπία και από την οποία φτιάχνονταν τα στεφάνια των Ολυμπιονικών.

-Φαυλία ή Φαύλιος: Αναφέρεται από το Θεόφραστο ως ποικιλία χωρίς μεγάλο ενδιαφέρον, με λευκό και μικρού μεγέθους καρπό.

-Εχίνος: Τα φύλλα της ποικιλίας αυτής έφεραν στην απόληξή τους μια μεγάλη αγκάθα.

-Στεμφυλίτης: Αυτή έφερε καρπούς μελανούς, κατάλληλους να γίνουν με σύνθλιψη θλαστοί και να παρασκευαστούν με αλάτι. Από τον Ιπποκράτη οι ελιές αυτές καλούνται «τρύγες στεμφυλίτιδες». Οι ελιές που είχαν προσβληθεί από το δάκο ή από σκώληκες ονομάζονταν «πιτυρίδες».Σύμφωνα με άλλους συγγραφείς «πιτυρίς ή επίτυρις» ήταν είδος αλατισμένων ελιών.

-Μορία: Αναφέρεται από τον Αριστοφάνη και πρόκειται για την ήμερη ελιά, δηλαδή την ιερή ελιά της θεάς Αθηνάς, που βρισκόταν στο σηκό του Ερεχθείου, και από την οποία εξαπλώθηκε η καλλιέργεια του ιερού δέντρου σ’ ολόκληρη την Αττική.

-Δρυπεπής ή Ρυσσή: Είδος ελιάς που έφερε μεγάλο καρπό, σαν βελανίδι, ωρίμαζε δε μόνος του πάνω στο δέντρο και τελικά έπεφτε αφού συρρικνωνόταν. Οι ελιές αυτές παρασκευάζονταν με άφθονο αλάτι και πιθανώς έμοιαζαν με τις κρητικές αλατσολιές.

-Ραφανίς: Είδος ελιάς που ο καρπός της έμοιαζε με ραφανίδα, δηλαδή με ραπάνι.

-Νίτρις: Είδος ελιάς, της οποίας οι καρποί παρασκευάζονταν επίσης με αλάτι.

-Κολυμβάς ή Νηκτρίς ή Βομβία: Οι καρποί της διατηρούνταν ολόκληροι μέσα σε άρμη και λάδι. Πρόκειται για τις ελιές που σήμερα ονομάζονται κολυμβάδες ή κολυμπιστές.

-Αλμάς ή Υποπάρθενος: Ο καρπός της διατηρούνταν επίσης μέσα σε άρμη.

-Ορχάς ή Ορχέμων: Είδος ελιάς που ο καρπός της είχε σχήμα όρχη.

-Γεργέριμος ή Ισχάς: Είδος ελιάς που ο καρπός της έπεφτε από το δέντρο μετά από πλήρη ωρίμανση.

-Γογγυλίς: Ποικιλία που οι καρποί της έμοιαζαν με τους χουρμάδες.

-Τράμπελος: Άγνωστη μέχρι σήμερα ποικιλία ελιάς.

-Ισχυάς: Ποικιλία της οποίας ο καρπός είχε σχήμα νεφρού.

-Λευκόκαρπος: Πρόκειται μάλλον για την ίδια ποικιλία με την Φαυλία.

Πηγή: http://laikiparadosi.blogspot.gr 

Σύνδεσμοι: www.agrotikabook.gr

read more " Η ελαιοκομία τα παλιά χρόνια στην Ελλάδα "

Χρόνος ψέκασματος ή ράντισματος της ελιάς

Ψέκασμα ή ράντισμα της ελιάς

Η απόκτηση και χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού είναι απαραίτητη (μάσκα,φόρμα, γάντια).
Ανάλογα με την περιοχή ο ψεκασμός έχει μια διαφορά ως προς τον χρόνο εκτέλεσης 1-3 εβδομάδες. 

ΜΑΡΤΙΟΣ.  Ραντίζουμε με ένα χαλκούχο σκεύασμα για προστασία από τον ραβδισμό το χαλάζι και γενικά τους ταυματισμούς του δέντρου.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ. (στο κρόκιασμα) Ραντίζουμε  1 εβδομάδα στο κρόκιασμα  πριν την ανθοφορία για πυρηνοτρήτη, ρυγχίτη και  την βαμβακάδα.

ΙΟΥΝΙΟΣ.    (στο σκάγι) Ραντίζουμε  για τον πυρηνοτρήτη,ρυγχίτη

ΙΟΥΛΙΟΣ.  Ραντίζουμε  για τον πυρηνοτρήτη,ρυγχίτη, δάκο

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ   ράντισμα για δάκο

read more " Χρόνος ψέκασματος ή ράντισματος της ελιάς "